در شرایط تورمی، یکی از تصمیمهای مهم برای کسبوکارها و حتی خریداران عادی این است که کالا را نقد بخرند یا چکی.
فروشندگان معمولاً برای فروش چکی درصدی روی قیمت کالا اضافه میکنند. در نگاه اول به نظر میرسد این افزایش قیمت به ضرر خریدار است.
اما ماجرا همیشه به این سادگی نیست.
اگر شما پول نقد خود را نگه دارید، میتوانید آن را در بانک، صندوقهای سرمایهگذاری یا حتی کسبوکار خود استفاده کنید و از آن سود بگیرید. به این سود، سود خواب سرمایه یا هزینه فرصت پول گفته میشود.
در چنین شرایطی سؤال اصلی این است:
آیا سودی که از نگه داشتن پول به دست میآوریم میتواند هزینه افزایش قیمت خرید چکی را جبران کند؟
برای پاسخ دقیق به این سؤال باید چند پارامتر اقتصادی را بررسی کنیم.
سود خواب سرمایه چیست؟
سود خواب سرمایه به بازدهی پولی گفته میشود که در اختیار شماست اما هنوز خرج نشده است.
اگر شما به جای پرداخت نقدی یک کالا، پول خود را نگه دارید، این سرمایه میتواند در جای دیگری برای شما سود ایجاد کند.
برای مثال:
اگر ۵۰۰ میلیون تومان پول نقد داشته باشید و آن را در صندوق درآمد ثابت با سود سالانه ۳۰٪ سرمایهگذاری کنید، در طول یک سال حدود ۱۵۰ میلیون تومان بازدهی دریافت میکنید.
بنابراین اگر خرید چکی باعث شود شما بتوانید پولتان را برای مدتی نگه دارید، این سود باید در محاسبات تصمیمگیری لحاظ شود.
هزینه اعتبار چیست؟
هزینه اعتبار همان مبلغ اضافهای است که فروشنده برای فروش چکی دریافت میکند.
به عنوان مثال اگر قیمت نقدی یک کالا ۱۰۰ میلیون تومان باشد اما فروشنده برای پرداخت ۶ ماهه قیمت را ۱۱۵ میلیون تومان اعلام کند، این ۱۵ میلیون تومان در واقع هزینه اعتباری است که شما بابت تأخیر در پرداخت پرداخت میکنید.
در واقع فروشنده با این کار ریسک و هزینه زمان را جبران میکند.
تاثیر تورم در خرید چکی
در اقتصادهای تورمی، پول در طول زمان ارزش خود را از دست میدهد.
به همین دلیل پولی که چند ماه بعد پرداخت میکنید، ارزش واقعی کمتری نسبت به امروز دارد.
به بیان سادهتر، اگر امروز ۱۰۰ میلیون تومان بدهکار باشید و آن را ۶ ماه بعد پرداخت کنید، در شرایط تورمی فشار واقعی بدهی شما کمتر خواهد بود.
به همین دلیل در بسیاری از موارد خرید چکی میتواند به نفع خریدار باشد، به شرطی که هزینه اعتبار از سود سرمایه کمتر باشد.
قانون طلایی تصمیمگیری
یک قانون ساده برای تصمیمگیری وجود دارد:
اگر سود خواب سرمایه بیشتر از هزینه اعتبار باشد، خرید چکی به نفع شماست.
اگر هزینه اعتبار بیشتر از سود سرمایه باشد، خرید نقدی گزینه بهتری است.
معرفی ابزار تحلیلگر خواب سرمایه
برای اینکه بتوانید این تصمیم را دقیقتر بگیرید، ما ابزار «تحلیلگر خواب سرمایه» را طراحی کردهایم.
این ابزار با در نظر گرفتن چند پارامتر ساده به شما نشان میدهد که خرید چکی برای شما منطقی است یا خیر.
پارامترهایی که در این ابزار وارد میکنید شامل موارد زیر است:
- اختلاف قیمت خرید نقدی و چکی (هزینه اعتبار)
- مدت زمان پرداخت
- نرخ بازدهی سرمایه
- نرخ تورم انتظاری
پس از وارد کردن این اطلاعات، سیستم محاسبه میکند که سودی که از نگه داشتن پول به دست میآورید چقدر است و آیا این سود میتواند افزایش قیمت خرید چکی را جبران کند یا خیر.
جمعبندی
تصمیم بین خرید نقدی و چکی فقط به قیمت کالا بستگی ندارد.
عامل مهمتر این است که بدانیم پول ما در مدت زمان پرداخت چه مقدار بازدهی میتواند ایجاد کند.
اگر بازدهی سرمایه شما بیشتر از هزینه اعتبار باشد، خرید چکی میتواند یک تصمیم مالی هوشمندانه باشد.
برای بررسی سریع این موضوع میتوانید از ابزار تحلیلگر خواب سرمایه استفاده کنید و تنها با وارد کردن چند عدد ساده، بهترین گزینه را برای خرید خود پیدا کنید.